Trong tiếng Anh có từ “diffrentiator” - có nghĩa là đặc điểm hay yếu tố mang tính cách biệt. Vốn từ và kiến thức về tiếng Anh thông dụng  là một “diffrentiator” quan trọng khi muốn đánh giá khả năng nói tiếng Anh của ai đó. Chắc hẳn bạn đã nghe câu này: “Một người nói tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ nghe biết ngay”. Vậy thì cái gì làm cho họ “biết ngay”? Có thể là giọng (accent) giống người bản xứ, có thể là độ trôi chảy nhưng cái tinh tế hơn cả vẫn là vốn tiếng Anh thông dụng của người đó.

•  Một vài thành ngữ thông dụng:

“Hey, what’s up?” Bạn đã bao giờ dùng câu chào này chưa? Hay bạn đã bao giờ nói với ai: “Can I take a rain check?” khi muốn hoãn kế hoạch đi chơi. Bạn đã bao giờ nghe ai hỏi: “What’s your drop-dead date?” khi họ muốn biết hạn cuối cùng để làm một việc gì đó? Tất cả những câu nói này đều nằm vào dạng thông dụng mà trong tiếng Anh gọi là colloquialism.

Các thành ngữ thông dụng tồn tại rất nhiều trong tiếng Anh. Chúng không phải là code hay là cách nói lóng. Ngược lại chúng là cách nói phổ biến. Nếu bạn sống ở Mỹ, bạn sẽ nghe thấy những câu này hàng ngày và ai cũng dùng, ở nơi làm việc cũng như ngoài xã hội. Cách nói này mang rất nhiều đặc trưng văn hóa, vì vậy mặc dù tiếng Anh Mỹ, tiếng Anh Anh hay Anh Úc đều có rất nhiều thành ngữ thông dụng. Chính vì vậy mà người Mỹ có thể nhận ra nhau nhanh hơn khi họ nghe cách người kia dùng tiếng Anh (tuy nhiên giọng Mỹ cũng khá đặc trưng nên cũng khó nhầm).

Gần đây có người nói với tôi: “You beat Americans in their own game” - có nghĩa là “Chị còn giỏi hơn cả người Mỹ trong chính lĩnh vực chuyên môn của họ”. Đây là một ví dụ điển hình về cách nói thông dụng. Nó thường sử dụng cách hình ảnh thông thường (như “trò chơi” trong ví dụ này hay “trời mưa và chết” trong hai ví dụ trên) để truyền đạt một nghĩa ẩn mà chúng ta phải nghe trong bối cảnh mới có thể hiểu hết ý của người nói.

• Các bạn xem một số ví dụ sau đây:

“Don’t kill yourself!” - Đừng cố quá sức! Dùng khi ai đó đang cố gắng hết sức để làm một việc gì đó và bạn muốn nói với người ấy là cố thì cố nhưng đừng làm quá sức để đến mức quá căng thẳng.
“Knock yourself out!” - Muốn làm gì với cái đó thì làm! Câu này dùng khi bạn cho ai đó mượn đầu video game chẳng hạn và bạn muốn người đó dùng thoải mái.
“I am going to crash at my brother’s tonight” - Tôi sẽ ngủ lại ở nhà anh tôi tối nay.
“He’s hitting on her!” - Anh ta đang tán tỉnh cô ấy.
“We are going to get totally wasted tonight!” - Chúng ta sẽ đi uống say bí tỉ tối nay.
“I am going out of my mind…” - Tôi đáng phát điên lên đây.
“I am pooped” - Tôi mệt quá!
“I’ve been swamped” - Dạo này tôi bận quá.
“We should hook up soon!”- Hôm nào gặp nhau đi.

Cách nói thông dụng không chỉ tồn tại ở hình thức thành ngữ hay cụm từ mà còn ở các từ đơn như “pad” hay “digs” dùng để chỉ “house” như trong “my new pad” có nghĩa là “nhà mới của tôi”. Hay “grab a bite” dùng thay “get some food”, “flick” dùng thay “movie”, “holler” thay cho “phone call” như trong “Give me a holler!”, “drop me an email” thay cho “send me an email”, “hop” thay cho “come” khi muốn ám chỉ tốc độ nhanh của hành động như trong “I’ll hop over and we can watch a DVD” hay “I’ll hop into the shower real quick”. 
 
Tôi có thể viết cả ngày không hết các từ ngữ hay cụm từ người Mỹ thường dùng. Tuy vậy, trước khi sang Mỹ sống, tôi biết rất ít. Rất hiếm khi các cách nói thông dụng này được dạy qua sách vở, mặc dù chúng rất quan trọng. Tôi cũng không biết tại sao song nếu bạn hỏi thì tôi đoán là vì cách nói này mang tính địa phương. Người Mỹ tự tạo ra chúng trong văn nói và qua thời gian, chúng trở thành thông dụng. Vì vậy mà trong ví dụ “drop me an email”, nếu bạn tra từ điển thì sẽ không tìm thấy nghĩa nào của từ “drop” được dịch là “đánh rơi” - giải thích tại sao người Mỹ lại dùng thay cho từ “send”, có nghĩa là “gửi”. Các cách nói thông dụng cũng phụ thuộc rất nhiều vào ngữ cảnh nên nếu không hội thoại trực tiếp thì khó hiểu được họ muốn nói gì.

• Nói tiếng Anh như Người Mỹ

Chắc chắn bạn sẽ thắc mắc: Nếu vậy thì tại sao bạn phải quan tâm đến “colloquialism”? Tôi nghĩ rằng bạn cần quan tâm vì đây là một yếu tố quan trọng làm cho tiếng Anh của bạn trở thành tiếng Anh “thật” - nếu bạn muốn nói như người Mỹ. Vốn tiếng Anh chúng ta học ở sách vở, trên TV và trên  báo đài là tiếng Anh chính thức. Nhưng trong cuộc sống hàng ngày có người Mỹ nào lại nói y như sách vở không? Tôi nói thật là không. Họ nói colloquial English. Ví dụ như tôi đưa ra ở trên. Vậy thì học colloquial English không những giúp bạn nói thạo hơn mà còn giúp bạn hiểu nhiều hơn khi giao tiếp với người Mỹ.

• Vậy học thế nào?

Sống ở môi trường nói tiếng Anh là cách học hiệu quả nhất! Bạn sẽ nghe người ta dùng hàng ngày và rồi bạn sẽ thấy mình dùng những từ đó dễ như không vậy. Nếu bạn không sống ở môi trường đó thì bạn nên chịu khó xem phim hay các chương trình truyền hình bằng tiếng Anh. Khi xem phim bạn nên đọc subtitle hay close captioning để xem họ nói thế nào vì nghe không sẽ rất khó. Một điều quan trọng là bạn cố gắng nghe và ghi lại chính xác cách nói. Ví dụ trong câu “He’s hitting on her”, từ “on” ở đây làm thay đổi hẳn nghĩa vì chỉ có “hitting” không thôi thì có nghĩa là “đánh đập” nhưng “hitting on” lại có nghĩa là “tán tỉnh”. Tôi đảm bảo là bạn không muốn nhầm trong những câu như thế này!

• - "Tiếng Anh sẽ là thế mạnh trong giao tiếp của Việt Nam"
• - Kỳ thi Tuyển sinh ĐH - Để làm tốt môn tiếng Anh
• - Cấu Trúc Đề Thi Trắc Nghiệm THPT Năm 2008
• - Bước chuẩn bị cho kỳ thi IELTS

• - Thi hát tiếng Anh dể có cơ hội nhận học bổng du học hè ở Mỹ
• - Nhượng quyền thương mại: Đấu trí tóe lửa mới thương lượng được
• - Sự lựa chọn thông minh của các Marketer chuyên nghiệp
• - Thi TOEFL iBT: 5 câu hỏi cho "thầy luyện thi" - GS. Bruce Rogers
• - Định hướng nghề nghiệp có cần thiết?